TÓM TẮT LÝ THUYẾT
CÁC BÀI TOÁN VỀ ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG VẬT RẮN VÀ MÁY CƠ ĐƠN GIẢN
I - Định luật về công: Không một máy cơ đơn giản nào cho ta được lợi vế công, được lợi bao nhiêu lần về lực thì lại thiệt bấy nhiêu lần về đường đi và ngược lại.
* Lưu ý: Để nâng trực tiếp một vật lên cao theo phuơng thẳng đứng ta phải dùng lực ít nhất bằng trọng lượng của vật.

II- Các máy cơ đơn giản
1. Ròng rọc cố định.
Dùng ròng rọc cố định không được lợi gì về lực, đường đi do
đó không được lợi gì về công.


Dùng ròng rọccố định ta có thể thay đổi được phương của lực kéo.



2. Ròng rọc động.
+ Với 1 ròng rọc động: Dùng ròng rọc động được lợi hai lần về lực nhưng lại thiệt hai lần về đường đi do đó không được lợi gì về công.


+ Với hai ròng rọc động: Dùng 2 ròng rọc động được lợi 4 lần về lực nhưng lại thiệt 4 lần về đường đi do đó không được lợi gì về công.


* Pa lăng: là hệ thống kết hợp cả ròng rọc cố định và ròng rọc động nhằm tận
dụng những ưu điểm của cả hai loại ròng rọc trên.
a)Với hệ thống có một ròng rọc cố định và n ròng rọc động thì ta có:

và


b) Với hệ thống có n ròng rọc cố định và n ròng rọc
động thì ta có:

và









3. Đòn bẩy.
Dùng đòn bẩy đượclợi bao nhiêu lần về lực thì thiệt bấy nhiêu lần về đường đi do đó không được lợi gì về công.


( áp dụng điều kiện cân bằng của một vật có trục quay cố định)
Trong đó F1; F2 là các lực tác dụng lên đòn bẩy, l1; l2 là các cánh tay đòn của
lực hay khoảng cách từ phương của các lực đến trục quay( khoảng cách từ điểm tựa đến phương của các lực).








4. Mặt phẳng nghiêng:
Khi bỏ qua ma sát: P. h = F.l (Ai =Atp)
Khi có ma sát:
+ Công hao phí : Ahp = Fms.l
+Lực kéo vật lên theo mặt phẳng nghiêng:
Fk = F + Fma
+ Công toàn phần: Atp = Fk.l
( Atp = Ai + Ahp)
*Hiệu suất của mặt phẳng nghiêng:



III- Các bài toán về máy cơ đơn giản:
Phương pháp:
+ Xác định các lực tác dụng lên các phần của vật.
Sử dụng điều kiện cân bằng của một vật để lập các phương trình
Chú ý:
+ Nếu vật là vật rắn thì trọng lực tác dụng lên vật có điểm đặt tại khối tâm của vật.
+ Vật ở dạng thanh có tiết diện đều và khối lượng được phân bố đều trên vật, thì trọng tâm của vật là trung điểm của thanh. Nếu vật có hình dạng tam giác có khối lượng được phân bố đều trên vật thì khối tâm chính là trọng tâm hình học của vật
BÀI TẬP
Bài 1: Một thanh nhẹ AB có thể A O B
quay quanh một điểm O cố định,

OA = 2OB. Bên đầu A có treo
một vật có khối lượng m1 = 8kg.
Hỏi phải treo ở đầu B một
vật có khối lượng m2 bằng bao m1 m2
nhiêu để thanh cân bằng (như hình vẽ trên).
Hướng dẫn giải:
Gọi P1 là trọng lượng của vật m1, P2 là trọng lượng của vật m2
Khi thanh cân bằng (Nằm ngang) thì: P1. OA = P2.OB

Theo điều kiện đầu bài có:
Nên

P2 = 2P1
Với P1 = 10m1; P2 = 10m2 thì: m2 = 2m1 = 2. 8 = 16(kg)
Vậy phải treo ở đầu B một vật có khối lượng là 16kg để thanh thăng bằng

Bài 2: Cho hệ thống ở trạng thái cân bằng đứng yên
như hình vẽ, trong đó vật (M1) có khối lượng m,
vật(M2) có khối lượng
m, ròng rọc và thanh AC
có khối lượng không đáng kể.Tính tỉ số
.
Hướng dẫn giải:


Gọi P1 là trọng lượng của vật M1 : P1 = 10m
Gọi P1 là trọng lượng của vật M1 : P2 = 10 .
m
Lực F tác dụng lên đầu A của thanh AC
( có điểm tựa tại C)chính là P1(vì ròng rọc cố định chỉ có tác dụng