PHÒNG GD & ĐT ĐAK PƠ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TIẾT BÀI TẬP VẬT LÝ LỚP 9
 
I. LÝ DO THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ:
 
Chúng ta đang sống trong những năm đầu của thế kỷ XXI, thế kỷ của CNH, HĐH đất nước; thế kỷ của sự bùng nổ thông tin, sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật…Điều đó đòi hỏi người dân phải có trình độ văn hoá nhất định, đặc biệt là thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của đất nước - cần phải nhận thức sâu sắc về vấn đề này để không ngừng học tập nâng cao tri thức khoa học, trau dồi phẩm chất nhằm góp phần vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
            Đảng và Nhà nước ta đã xác định: Giáo dục là quốc sách hàng đầu, giáo dục là con đường ngắn nhất để đưa đất nước đi lên sánh vai cùng bạn bè thế giới; trong đó hoạt động dạy học đóng vai trò hết sức quan trọng, là nền tảng trong việc trang bị kiến thức, là biện pháp cơ bản nhằm phát triển trí tuệ và nhân cách cho thế hệ trẻ, đồng thời dạy học cũng là phương tiện đắc lực để phục vụ mục tiêu: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.
 Theo chủ đề năm học“ Tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục” trong đó việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực là chủ đề chính trong hoạt động chuyên môn của nhà trường. để thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ trên thì việc đổi mới phương pháp giảng dạy đảm bảo đạt theo chuẩn kiến thức kĩ năng là mối quan tâm hàng đầu của các tổ chuyên môn. Trên cơ sở đó tổ Vật lý chúng tôi thực hiện một chuyên đề là “Đổi mới phương pháp giảng dạy tiết bài tập vật lý lớp 9”.
II. THỰC TRẠNG:
Xuyên suốt chương trình vật lý cấp II chỉ có ở lớp 9 là có tiết bài tập (Các lớp 6, 7, 8 thì không có tiết bài tập nào, bài tập chỉ ở phần vận dụng), các bài tập này đều có phần hướng dẫn ở dưới mỗi bài. Khi dạy những tiết bài tập này hầu hết các giáo viên yêu cầu học sinh đọc đề bài và tìm hướng giải, nếu có đi sâu lắm là tìm cách giải khác sách giáo khoa, song việc làm này chỉ có hạn vì thời lượng của tiết dạy không cho phép. Thiết nghĩ việc hướng dẫn giải bài tập ở cuối mỗi bài chỉ thực sự cần thiết đối với những bài khó hoặc chỉ thích hợp trong những năm đầu thay sách. Giờ đây đã trải qua một thời gian dài làm quen với chương trình mới, phương pháp mới, thì việc hướng dẫn giải dưới mỗi bài đã trở nên không cần thiết. Vẫn biết rằng phần hướng dẫn chỉ nên tham khảo mỗi khi gặp khó khăn nhưng hầu hết học sinh vẫn có thói quen xem phần hướng dẫn trước khi bắt bộ óc của mình làm việc. Như vậy, việc giải một số bài tập cố định trong sách giáo khoa ở mỗi tiết bài tập cũng như việc sử dụng phần hướng dẫn không đúng cách đã phần nào làm hạn chế khả năng tư duy của học sinh. Vậy giải pháp nào để phát huy tính tích cực của học sinh một cách có hiệu quả?
Như chúng ta đã biết “Dạy học không chỉ truyền đạt kiến thức mà phải làm cho các em yêu thích môn học đó, cao hơn nữa là để các em áp dụng vào cuộc sống, để làm người”. Ví dụ như trong môn toán , cho một phương trình mà học sinh giải được, tìm được đáp số đúng có nghĩa học sinh đã hiểu bài. Nhưng thế vẫn chưa đủ bởi sau này các em ra đời không ai đưa sẵn phương trình cho các em giải cả. Người thầy giáo phải dạy cho các em biết tự phát hiện bài toán cần giải để sau này các em tự nhận ra bài toán của cuộc đời mình và biết cách giải bài toán đó. Như thế các em mới thấy toán học có thể áp dụng vào cuộc sống, không phải là thứ trên trời rơi xuống…” Theo nghĩa bóng là bài toán cuộc đời còn theo nghĩa đen, tại sao chúng ta cứ đi theo lối mòn là bắt học sinh thụ động giải các bài toán có sẵn mà không để các em tự thiết kế một bài toán cho chính mình. Thiết nghĩ, với hình thức này, học sinh sẽ thấy thích thú hơn vì được tự mình tạo ra thử thách mới, tự mình giải quyết mọi vấn đề.
Tuy nhiên, khi đi theo hướng này cũng không ít khó khăn nếu học sinh không chuẩn bị kỹ, thường các em hay vướng vào những lỗi sau:
+ Số liệu hoặc tình huống học sinh đưa ra không phù hợp.(Chẳng hạn khi dạy tiết bài tập vận